Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Inhoud

Acceptance & Commitment Therapy/Training

 

 

Acceptance and commitment therapy (ACT) werd eind 20ste eeuw is ontwikkeld door de Amerikaanse psycholoog Steven C. Hayes. Het werd daarmee een nieuwe vorm van cognitieve gedragstherapie - met mindfulness aan boord.
ACT bestaat nu ruim 15 jaar, is wetenschappelijk onderzocht en wordt beschouwd als evidence based.

Grondlegger Steven Hayes zegt het zo:

'Mensen vechten tegen psychische problemen als verbeten soldaten tegen hun vijand.
'Ze beseffen niet dat ze het slagveld elk moment kunnen verlaten om echt met hun leven te beginnen.'


ACT reikt -met veel humor!- handvatten om te je te richten op zaken die je op directe manier kunt beïnvloeden, zoals het eigen gedrag. We proberen vaak controle te krijgen over ervaringen die niet direct te beïnvloeden zijn, zoals emoties en gedachten, vaak door deze te willen vermijden. En helaas, dat lukt eigenlijk nooit, gedachten en gevoelens komen (en gaan!!!) vanzelf.
Met ACT oefen je een acceptatiegerichte houding ten opzichte van deze emoties en gedachten.
Kern van ACT is: vechten tegen onvermijdelijke zaken gaat uiteindelijk ten koste van een waardevol leven.

ACT betekent: van overleven (vanuit angst en onzekerheid) naar leven vanuit wat je waardevol vindt.
Van psychische inflexibiliteit naar flexibiliteit.


Acceptance and Commitment Therapy leert je vriendelijker te zijn ten opzichte van jezelf en een ten opzichte van alles wat je denkt, voelt en ervaart. Tegelijkertijd kun je ontdekken wat jouw doelen en dromen zijn - en op weg gaan om deze te verwezenlijken.
Het gaat om een relatief kort traject; in gemiddeld 8 bijeenkomsten komen alle onderwerpen aan de orde. De ervaring leert dat meerdere 'hoofdstukken' wat meer tijd kunnen vragen om de inhoud en oefeningen eigen te maken. Dan kunnen een of meerdere extra sessies helpend zijn.

 

Zes zuilen – zes kernprocessen

Binnen ACT worden verschillende werkzame technieken met elkaar gecombineerd. Het model van ACT bevat zes zuilen:

  • Mindfulness: In contact komen met het hier en nu.

  • Acceptatie: Het actief uitnodigen van vervelende gedachten, gevoelens en omstandigheden.

  • Defusie: Loskomen van je gedachten, zodat deze je minder snel zullen raken.

  • Zelf als context: Een andere, meer flexibele relatie met jezelf creëren. Strengheid maakt plaats voor vriendelijkheid.

  • Waarden: Ontdekken wat je werkelijk belangrijk vindt in het leven.

  • Toegewijde actie: Dingen gaan ondernemen op basis van je waarden.


Gezamenlijk zorgen de oefeningen en metaforen uit deze zes zuilen voor meer psychologische flexibiliteit.
Hierdoor kun je beter omgaan met de grillen van het leven, en zul je sneller geneigd zijn om de dingen te doen die echt belangrijk voor je zijn.

ACT zorgt voor een vrolijke, speelse levenshouding, waarbij alle angst en pijn die inherent is aan het leven op de koop toe worden genomen.

Alle kernprocessen staan met elkaar in verband, ze kunnen niet los van elkaar gezien worden. In combinatie leidt het toepassen van deze processen tot het doel van ACT: psychologische flexibiliteit.

 

Onderzoek naar resultaten

In de laatste jaren is uit empirisch onderzoek gebleken dat ACT een effectieve behandelmethode is voor diverse psychische en lichamelijke problemen.
Zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat ACT effectief is bij onder andere chronische pijn, depressie, angst en fobieën, psychotische stoornissen, obsessief-compulsieve stoornissen, eetstoornissen, arbeidsgerelateerde problemen, levensfaseproblematiek/ouderen, epilepsie, en autisme. ACT interventies zijn ook effectief gebleken bij het verbeteren van sportprestaties en stoppen met roken.

 

Theoretische achtergrond

ACT is de 'vierde generatie' in de gedragstherapie, en is sinds 2012 erkend als evidence based.
Het belangrijkste onderscheid met cognitieve gedragstherapie (CGT) is dat CGT zich richt op symptoomverlichting door verandering van de inhoud van gedachten, terwijl ACT zich richt op het veranderen van de relatie met de gedachten, dus het veranderen van de functie van deze gedachten.

ACT is beïnvloed door boeddhistische inzichten in de onvermijdelijkheid van problemen in het menselijk bestaan. Religie vormt echter geen onderdeel van de behandeling. Wel wordt gewerkt met aandachtgerichte oefeningen (mindfulness). Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van metaforen, de therapeutische relatie, ervaringsoefeningen en humor.


Bron: Time to ACT van auteurs Gijs Jansen en Tim Batink.
Verder lezen? Klik hier voor een interview met Gijs Jansen en hier voor uitleg van Steven Hayes.

Boeken:

ACT-grondlegger Steven Hayes schreef o.a.: Uit je hoofd, in je leven

Gijs Jansen is ACT-grondlegger en pionier voor Nederlands grondgebied, hij is auteur van Laat Los |  Leef! |  Denk wat je wilt, doe wat je droomt | Omarm jezelf | Mindfulness for the Road | Vonk van verbinding
Samen met Tim Batink schreef hij Time to Act.